| Przedmiot | Biologia |  |
|---|---|---|
| Data | Maj 2010 | |
| Stopień trudności | Poziom podstawowy I | |
| Czas pracy | 120 minut | |
| Sygnatura | Matura | |
| Zrodlo | Centralna Komisja Egzaminacyjna | |
Podgląd arkusza |
||
| 1. Zdolność do używania narzędzi spotyka się czasem w świecie zwierząt. Niektóre zwierzętapotrafią znaleziony w otoczeniu przedmiot przystosować do swoich potrzeb, np. szympansyprzygotowują gałązkę do wydobycia termitów z termitiery, odrywając z niej liście. Cechąwyróżniającą hominidy, z których wyewoluował człowiek, jest nie tylko to, że używająnarzędzi, ale również to, że potrafią użyć ich do wytworzenia lub ulepszenia innych narzędzi.Podaj dwie cechy budowy, które umożliwiły hominidom tworzenie coraz lepszychnarzędzi. Uzasadnij przydatność każdej z tych cech. 2. Tkanka chrzęstna utworzona jest z owalnych komórek z wyraźnie widocznym jądremkomórkowym. Komórki występują pojedynczo lub w skupieniach po kilka w substancjipozakomórkowej, której głównymi składnikami są włókna kolagenowe i elastynowe(sprężyste). Obecność tych włókien ma decydujący wpływ na mechaniczne właściwościtkanki chrzęstnej.a) Wybierz spośród podanych poniżej grup związków organicznych tę grupę, do którejnależy kolagen.A. węglowodany B. tłuszcze C. białkab) Podaj właściwość, jaką kolagen nadaje tkance chrzęstnej. 3. Na rysunku przedstawiono budowę czaszki człowieka.Spośród kości czaszki widocznych na rysunku tylko jedna zachowuje odrębność i ruchomość.Zaznacz strzałką i podaj nazwę widocznej na rysunku kości czaszki, która pozostajeodrębna i ruchoma przez całe życie człowieka, oraz określ znaczenie tej kości. 4. Na schemacie przedstawiono obraz krwi w organizmie biorcy po transfuzji. Widoczne sąerytrocyty dawcy zaglutynowane przez aglutyniny biorcy. Dawca ma grupę krwi B.a) Jaką grupę krwi może mieć biorca? Wybierz dwie poprawne odpowiedzi spośródzaproponowanych poniżej.A. grupa krwi A B. grupa krwi B C. grupa krwi AB D. grupa krwi 0b) Uzasadnij swój wybór 5. Małopłytkowość to choroba, w której pod wpływem ucisku, nawet bez wcześniejszego urazu,pojawiają się wybroczyny (siniaki) w skórze i w błonach śluzowych. Najwięcej ich widaćna kończynach i na tułowiu. Pojawiają się też pierścieniowate wylewy krwi w miejscachnakłuć skóry, nawracające krwawienia z nosa i dziąseł. Mogą też wystąpić krwawieniado przewodu pokarmowego, krwiomocz i bardzo groźne krwotoki do mózgu. W obrazie krwiwystępuje zmniejszona liczba trombocytów (płytek krwi).a) Podaj nazwę procesu, który ulega zaburzeniu u chorych na wyżej opisaną chorobę.b) Wyjaśnij rolę trombocytów w tym procesie. |
||